Zes jaar lang hebben de leerkrachten samen aan dit project gewerkt. Maar nu kan de Eliëzerschool in Zwolle met recht zeggen dat zij is uitgegroeid tot een zelflerende schoolorganisatie die voldoet aan de eisen van kwalitatief hoog adaptief onderwijs. Op alle punten die de auditoren hebben beoordeeld komt de school als ‘zeer goed’ uit de bus.
Er zijn enkele vermeldenswaardige uitschieters. De schoolinrichting is werkelijk een orchidee in het woud van Nederlandse schoolgebouwen. Kosten noch moeiten zijn gespaard om van het gebouw een veilige en uitdagende leeromgeving te maken. De leerlingen werken er gemotiveerd aan hun wekelijkse taakkaarten voor het vak rekenen. In de verschillende ontdekhoeken maken ze kennis met de regels van het metriek stelsel en de principes van elektriciteit. De leerkrachten werken allemaal vanuit hetzelfde format van voorspelbaarheid en weekplanning, waarin ook de verdeling van taken tussen groepsleerkrachten en klassenassistenten zijn verwerkt. Het zorgplan is voor ieder kind helder in kaart gebracht en wordt ook uitgevoerd omdat het voor alle betrokkenen duidelijk is wat er is afgesproken.
Video
De video heeft bij het veranderingsproces op de Eliëzerschool een grote rol gespeeld. Aanvankelijke videovrees veranderde al snel in een nieuwsgierig uitkijken naar de volgende opname, waarna het leerkrachtgedrag met elkaar werd besproken. “Opeens zag ik dat ik bij het lopen van een ronde langs de leerlingen te snel doorging naar het volgende kind. Ik dacht dat Petra het had begrepen, maar toen zag ik op het beeld dat ik toch nog te snel was doorgelopen. Dat videofragment heeft mijn ogen toen echt geopend”, zegt Janna van Eldik-Verdoold die nu geen eigen groep meer heeft, maar als afdelingsdirecteur het BASproject coördineert.
Lijnwerkgroepen en kwaliteitsbewaking
De leerkrachten zijn inmiddels allemaal verantwoordelijk voor de uitvoering en verdere implementatie van het adaptieve onderwijs op deze bijzondere school voor speciaal basisonderwijs. Het team is verdeeld in vijf werkgroepen die zich elk met een eigen ontwikkellijn bezighouden. Zo zijn er vier teamleden die verantwoordelijk zijn voor de interactieprocessen op de school. Zij helpen de collega’s bij het fris houden van een goede basiscommunicatie, checken de responsiviteit bij elkaar en vullen elk jaar het attributiehandboek aan dat de school heeft aangelegd. In dit handboek zijn allerlei aan de praktijk ontleende voorbeelden te vinden van manieren waarop leerlingen geholpen kunnen worden bij het ontwikkelen van een positief zelfbeeld. De zelfbeoordeling door leerlingen is een onderwerp dat nog verder geïmplementeerd zal worden. De werkgroep is zich nu aan het beraden hoe het werken met portfolio’s zou kunnen worden ingevoerd. En zo zijn er nog vier andere zogeheten ‘lijnwerkgroepen’ die samen ervoor zorgen dat het kwaliteitssysteem op orde blijft.
Pictogrammen
Er heerst vooral rust in deze school voor speciaal basisonderwijs. Dat komt niet alleen door de kindvriendelijke benadering van de leerkrachten, maar ook door de duidelijke structuur. Overal hangen pictogrammen die vertellen waar je materiaal kunt vinden, wie er achter die bepaalde deur werkt, hoe de lesvolgorde van de dag is en of je hulp mag vragen of juist niet op een bepaald moment. De auditoren vroegen zich zelfs af of er niet te veel pictogrammen waren. Het team neemt deze vraag ter harte en gaat nu kijken of sommige pictogrammen op bepaalde momenten even weg kunnen. Helemaal weg zal niet lukken, want het hele jaar door komen er nieuwe leerlingen op de school. En juist voor deze leerlingen zijn dit belangrijke richtingwijzers.