”Op vrijdagochtend 10 mei 1940 werden veel Nederlanders wakker van het gebrom van vliegtuigen, ontploffende bommen en het geratel van tanks. Duitse soldaten waren de grens over getrokken. De oorlog was begonnen.”
Zo staat het in de Canon van Nederland, waarin het onderwerp Tweede Wereldoorlog expliciet is opgenomen. Opname in de canon (en in de kerndoelen) betekent nog niet dat het onderwerp binnen het hedendaags onderwijs de juiste aandacht krijgt. De gevolgen? Er zijn studenten geschiedenis die niet weten wat nazisme is en wanneer journaalbeelden een roerige Gaza-strook tonen, neemt op scholen het ‘antisemitisme’ toe. De islamisering van Hitlers gedachtegoed ?
Hoe pak je dit onderwerp op een voor leerlingen aansprekende en zinvolle manier aan? En hoe zorg je dat je leerlingen zelf leren nadenken over dit onderwerp, en houdbare opvattingen ontwikkelen? Door het menselijk detail, het persoonlijke als uitgangspunt te nemen, vindt Wim Borghuis. Affectieve elementen zijn daarbij minstens even belangrijk als de cognitieve.
In dit dossier vind je ideeën over hoe je speelfilms, stripverhalen en andere media kunt gebruiken om je geschiedenislessen over de Tweede Wereldoorlog meer betekenisvol te maken. Ook vind je handreikingen hoe je leerlingen kunt laten nadenken over henzelf, door hun inzicht te geven in hoe geruisloos de transformatie van aardig persoon tot wrede oorlogsmisdadiger vaak plaatsvindt. Daarnaast vind je achtergrondinformatie over het waarom van geschiedenisonderwijs, de kerndoelen rond de periode van de Tweede Wereldoorlog en de traditionele lesmethoden. Tot slot hebben wij geprobeerd een selectie te maken uit het bijna oneindige aanbod boeken en websites over de Tweede Wereldoorlog.
Wim Borghuis is hogeschooldocent Geschiedenis aan de Lerarenopleiding van Hogeschool Utrecht